ludzie

Tryptyk wrocławski /Edyta Marciniak CHIDUSZ 2016

Tryptyk wrocławski

Opowieść o trzech postaciach, które na stałe zapiszą się w historii nietolerancji Wrocławia i Polski. Zapraszamy do lektury o Piotrze od Kukły, Księdzu Jacku oraz Pięknej Justynie.

Synagoga w Malmӧ. Fot. Wikipedia

Nigdy nie będzie tam lepiej

Shirley Tsubarah, pół-Szwedka, pół-Izaelka, zdecydowała wyprowadzić się z Malmӧ do Izraela. „Nie wyobrażam sobie, że muszę zaprzeczać swojej tożsamości. Dla mnie przyjazd do Izraela był wielką ulgą” – mówi.

Ewa Bohdanowicz w salonie mieszkania Hanny i Ludwika Hirszfeldów przy ul. Wittiga we Wrocławiu /fot. CHIDUSZ 2016

Mieszkam w samym środku historii

W 1945 roku, gdy rozpoczęła studia, dziekanem Wydziału Lekarskiego był Ludwik Hirszfeld, który podjął się organizacji powojennej wrocławskiej medycyny. Przez złe pochodzenie straciła stypendium i w ten sposób trafiła do pracy u Hanny Hirszfeldowej. Później, z tego samego powodu, wyrzucono ją z akademika i tak 63 lata temu wprowadziła się do domu Hirszfeldów, gdzie mieszka do dziś. Pediatra Ewa Bohdanowicz ma 94 lata i mówi, że mieszka w samym środku historii.

Okładka książki Sabiny Baral "Zapiski z wygnania"

Zapiski z wygnania. Rozmowa z Sabiną Baral

Można mi powiedzieć różne rzeczy, że np. zrobiłam coś źle – będę pokorna, będę szukała rozwiązania. Ale to jest problem, którego ja nie stworzyłam – ja się po prostu urodziłam Żydówką.

Okładka książki "My, Żydzi z Polski"

Rozmowa z Ireną Wiszniewską o jej książce „My, Żydzi z Polski”

Krewna Anny Komorowskiej zmarła. Nie wiadomo było, co zrobić z wywiadem, ale sprawa rozwiązała się sama – wzięła go jej córka i tak pozmieniała treść, że powstał zupełnie inny tekst. Więc wypadł. Szkoda trochę, bo to była ciekawa perspektywa i zupełnie odmienna od tej prezentowanej przez Komorowską w mediach, która nieraz publicznie opowiadała, że nie doświadczyła nigdy antysemityzmu. Mam nadzieję, że kiedyś go gdzieś opublikuję. Zresztą był ciekawy też dlatego, że pokazywał, jak dwie siostry mogą dokonać zupełnie innych wyborów w każdej niemal dziedzinie życia i jak bardzo podzielone mogą być polskie rodziny ze względu na religię.

Betty Q na paradzie równości w Warszawie /fot. Filip Błażejowski

Nagie oblicze żydowskiego odrodzenia – Betty Q

Po zorganizowaniu kolejnego seminarium dla liderów społeczności żydowskiej i wysłaniu jeszcze jednej grupy młodzieży na wycieczkę edukacyjną do Izraela oddawała się całkowicie swojej drugiej pasji – burlesce. W końcu pochłonęło ją to bez reszty. Nie wycofała się jednak z życia społeczności żydowskiej. Michał Bojanowski: Wydaje mi się, że twój udział w programie „Mam talent”, od…

magazyn-żydowski-chidusz-com-jewish-magazine-in-poland-hidush-חידוש-geje-homoseksualizm-związki-partnerski-surogacja-nepal-małżeństwa-homoseksualne-05

Jeden z dwóch ojców

Rodziny z dwoma ojcami albo dwoma matkami przestają być w Izraelu czymś egzotycznym. Dyskusja nad umożliwieniem parom homoseksualnym surogacji w kraju rozbrzmiała ponownie w mediach po trzęsieniu ziemi w Nepalu, który jest jednym z miejsc, gdzie rodzą się dzieci izraelskich gejów.  O godzinie, na którą umówił się ze mną na wywiad, Nir napisał, że się…

Dalsze losy mordu na Żydach w Gniewoszowie

Helena chciała dowiedzieć się, co stało się z Jankiem. Często jeździła do Gniewoszowa. Sąsiadka Wajnbergów, która słyszała strzały, bała się z nią rozmawiać nawet wiele lat po wojnie. Opowiadała, że Janek wrócił do Gniewoszowa po 2000 roku. Podobno pytał o Żydów, tych rudych, co mieli sklep bławatny. To była jedyna taka ruda żydowska rodzina. Wrócił z dorosłymi synami. Poszli do apteki, która znajdowała się w domu, gdzie kiedyś mieszkali. Aptekarz myślał wystraszony, że to jakaś kontrola. W sumie niewiele się pomylił. Niewiele więc też rozmawiali. Sąsiadka bała się w ogóle poruszać ten temat, ale powiedziała, że to podobno wójt kazał…

Wajnbergowa jeszcze przed wojną pokazywała Helci granatowy materiał w białe kółka, z którego będzie mogła uszyć jej sukienkę. Na zdjęciu Helena trzyma fotografię, na której ubrana jest w sukienkę od Wajnbergowej.

Jak Żydów w Gniewoszowie mordowano

Wstrząsające świadectwo jedynego świadka tragedii, który po wielu latach milczenia zdecydował się wystąpić przed kamerą i opowiedzieć historię rodziny Wajnbergów, jednej z licznych żydowskich rodzin, która po powrocie do swojego domu została zamordowana.