Marzec, 2016

Liczba ofiar ataków palestyńskich terrorystów w Izraelu w ostatnich sześciu miesiącach.

Ulice są do chodzenia

Rabin Samuel Rosenberg: Liczymy, oddzielamy, chcemy funkcjonować w tej nienormalnej sytuacji. Dla własnego zdrowia psychicznego tworzymy arbitralne, absurdalne często rozgraniczenia na to, co jest bezpieczne, a co nie. Nieważne, że mogą one nie mieć w ogóle sensu. Daje to siłę do próbowania się z tą rzeczywistością i to się liczy. Ludzie umierają na ulicach, my po tych ulicach musimy chodzić.

amos-oz-judasz-ewangelia-judasza-recenzja-literatura-hebrajska-izraelska

Mistrz i Judasz

Najnowsza książka Amosa Oza zatytułowana „Judasz” ideowo nawiązuje do klasycznej apologii. Tytułowy bohater jest nie tylko usprawiedliwiony przez pisarza, lecz także uznany za ewangelicznego bohatera. W interpretacji autora „najsłynniejszy pocałunek wszech czasów” był nie tylko koniecznym, ale przede wszystkim chwalebnym gestem. Pod wierzchnią warstwą biblijnych rozważań kryją się także paralelne odniesienia do historii politycznej Izraela, syjonizmu oraz zdrady stanu. Niech nie dziwi fakt, że największe dylematy są też dylematami najstarszymi.

Judasz. Fragment fresków z XVI wieku z kościoła Saint Sébastien w  Plampinet we Francji

Jeszcze jeden sąd nad Judaszem

Szmuel Asz, bohater najnowszej powieści Oza, mówi o Judaszu „pierwszy i ostatni prawdziwy chrześcijanin”. Jego spojrzenie na postać, która od stuleci funkcjonuje w kulturze jako synonim zdrajcy, jest łagodne, a przede wszystkim pełne zrozumienia. Dalekie temu, jakie wypływa z tekstów ewangelicznych; bliskie „Ewangelii Judasza”, sensacyjnemu apokryfowi odkrytemu niecałe 40 lat temu, a odczytanemu dopiero w…

Towarzystwo opieki nad zwierzętami

Żart świetny, ale nieśmieszny

Bohater naszej opowieści, Toni, nie był ani mądry, ani głupi. W roku 1939, kiedy przyszli Niemcy, miał dziewięć lat. Wydawało mu się, że jak tylko przyjdą, przeżyje jakieś nadzwyczajne przygody, na przykład dostanie rewolwer i zastrzeli hitlerowskiego adiutanta z wąsikiem. (…) Nikt mu żadnego rewolweru nie dał. (…) Niedługo zaczął nosić żydowską gwiazdę i chodzić do żydowskiej szkoły. (…) Mając dwanaście lat, pojechał z mamą imieniem Liza do getta, gdzie nawet dosyć mu się podobało.

Pieter Pietersz: Triumf Mordechaja /Wikipedia

Co przynieść ze sobą na czytanie Megilat Ester?

W Księdze Estery, napisanej około 2,5 tysiąca lat temu, czytamy o wielkim niebezpieczeństwie, jakie spadło na rozproszony lud Izraela, którego ostatecznie udaje się uniknąć. Bohaterowie tej historii – Mordechaj i Estera – radość ocalenia upamiętnili zapoczątkowując tradycję Purim, święta, podczas którego od setek lat czyta się starożytną Księgę Estery, opowieść o bohaterskim ocaleniu narodu żydowskiego…

sandy-koufax-zydzi-w-ameryce-sport-chidusz-baseball-znani-amerykanie-zydowskiego-pochodzenia

„…od Mojżesza, do Sandy’ego Koufaxa”

Synagoga Shaarey Zedek w Detroit, zmierzch wielkiego kryzysu. Wśród ludzi zmierzających na nabożeństwo w wieczór Jom Kipur jest Henry Benjamin Greenberg. Młody Żyd wychowany na nowojorskim Bronksie celebruje – nie po raz pierwszy – Dzień Pojednania, ale nigdy dotąd wspólnota nie witała go owacją na stojąco. Hank czuje się zakłopotany. Uważa, że nie jest bohaterem…

Wielki Bal Purimowy 2016 w synagodze Pod Białym Bocianem

Alosza Awdiejew we Wrocławiu na Purim!

Po raz kolejny Gmina Żydowska we Wrocławiu zaprasza na Wielki Bal Purimowy do wrocławskiej synagogi Pod Białym Bocianem. Jak co roku, podczas tej wyjątkowej nocy żydowskiego karnawału obowiązują przebrania, należy wypić (pryznajmniej nieco) alkoholu i bawić się do białego rana Bal rozpocznie uroczysta hawdala (hebr. oddzielenie), czyli bardzo krótkie nabożeństwo na zakończenie szabatu, który 2 kwietnia kończy się o…

dialog-miedzyreligijny-w-australii-interfaith-dialog-australia-jewish-muslim-relationship-zydzi-muzulmanie-w-australii-mniejszosci-narodowe-etniczne-tolerancja-roznorodnosc-02

Multi-kulti po australijsku

Przez Europę przetacza się właśnie dyskusja o zasadności przyjmowania uchodźców z krajów dotkniętych brutalnym reżimem Państwa Islamskiego i krwawą wojną. Tymczasem w Australii multietniczne społeczeństwo funkcjonuje od wielu dekad. W dużej mierze udało się tam osiągnąć ideał pokojowej koogzystencji i wzajemnego zrozumienia między wyznawcami różnych religii. Czego od Australii może nauczyć się Europa, do której…

Okładka książki "Druga osoba liczby pojedynczej"

Rozmowa z Nieznajomym

„Dzisiaj chcę być jednym z nich, chodzić tam, gdzie im wolno chodzić, śmiać się tak jak oni, pić i nie myśleć o Bogu. Chcę być taki jak oni. Wolny, rozluźniony, pełen marzeń. Chcę myśleć o miłości. (…) Chcę mieć wrażenie, że do nich przynależę, bez poczucia winy i przeświadczenia, że jestem nielojalny. I właściwie wobec…

Chidusz 2/2016 Stolpersteine we Wrocławiu. Projekt okładki Edyta Marciniak

Chidusz 2/2016: Stolpersteine we Wrocławiu

Idea Stolpersteine, kamieni pamięci wmurowywanych w europejskie chodniki przed domami, gdzie mieszkali przed wojną – skazani na zagładę – Żydzi, szybko rozwinęła się w wielu krajach, szczególnie w Europie Zachodniej. Polskę z wielu pewnie powodów ominął ten fenomen i poza jednym kamieniem upamiętniającym Edytę Stein we Wrocławiu, pojawił się tylko drugi, w Słubicach, dlatego że w sąsiednim Frankfurcie nad…