Katarzyna Andersz

Absolwentka anglistyki i Studium Kultury i Języków Żydowskich na Uniwersytecie Wrocławskim. Pracowała w dziale Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w Instytucie Yad Vashem w Jerozolimie. Zaangażowana w projekty Gminy Żydowskiej we Wrocławiu oraz Dzielnicy Czterech Wyznań.

Postać w czarnej sukience to Chana Matusiakowa. W tle cegielnia należąca do rodziny Berentów. /Fot. Archiwum rodzinne

W Koźminku aniołki przyszły na herbatę

Ryszard nie wiedział, że jego rodzice ukrywają Żydów, dopóki przez przypadek podczas zabawy w chowanego nie znalazł w sianie Chaima. Raz został wieczorem sam, z dziesięć lat starszą siostrą. Na zewnątrz wielki mróz, a ona z jakimś garneczkiem szykuje się do wyjścia. Zaciekawiło go to i spytał, co robi. Odpowiedziała, że niesie herbatę, bo aniołki przyszły i musi im zanieść na rozgrzanie.

Father Tadeusz Rydzyk presents the Israeli Ambassador Anna Azari with an album about the Chapel of Remembrance /Photo: Ambasada Izraela w Polsce

Father Israel

Excerpt from the article: Father Tadeusz Rydzyk is the founder of the largest Catholic radio station in Poland. An able political manipulator who relentlessly perpetuates anti-Semitic conspiracy theories through his personal media network, Rydzyk has become the face of the most discriminatory and anti-progressive faction of Polish Catholicism. Poland’s right-wing parties both love and need…

Dressed in black: Chana Matusiak. In the background, a brick factory owned by the Berent family from Koźminek. /Photo: Family archive

When Angels Came for Tea

Excerpt from the article: Two families hiding a Jewish man and his young son. Siblings informing on their own brother and his Jewish wife. A decent German army police commander, killed just after the war. Jewish women who died because someone was tempted by their alleged “treasures”. The memory of the Holocaust in Koźminek (near…

Illustration by Edyta Marciniak / CHIDUSZ 2017

It’s All Happening at the Zoo

Excerpt from the article: The Żabiński Award honors Poles who saved Jews during the Holocaust. It has been awarded since 2015 by the controversial From the Depths foundation, which mimics the agendas of several better established organizations that deal with Holocaust commemoration. The award is the foundation’s flagship project and aims to redress failings on…

Renovation of the mikvah in Wrocław, Autumn 2017/ Photo: Tomasz Fila

Poland’s Mikvahs

Excerpt from the article: “I won’t tell you more than I can, and I cannot tell you much,” she says, opening a brochure entitled Balanit’s Mission. We’re sitting at her desk by the entrance to the mikvah in Łódź. Teresa, called ‘Aunt’ by local Jewish community members, chooses her words carefully. She won’t disclose the…

Deborah Lipstadt podczas warszawskiej premiery filmu „Kłamstwo" w styczniu 2017 r. /Fot. Fundacja Centrum Taubego Odnowy Życia Żydowskiego w Polsce

Granice wolności słowa

„Polska chce, aby karać za użycie zwrotu ‚polskie obozy koncentracyjne’. O tym, co jest jeszcze w porządku, a co już nie, będą decydowali politycy. Gdyby chodziło o mój kraj i polityków z mojego kraju, nie chciałabym, żeby to do nich należała ta decyzja” – mówi amerykańska historyczka Deborah Lipstadt.

Gdynia, 1934 rok. Rodzice Szarony pierwsi od lewej. /Fot. Archiwum rodzinne

Obcokrajowcy

Ukryto ją w drewnianej skrzyni, na której podczas pracy siedziała jej mama. Najważniejsze było, żeby cicho ssała cukier. W przypadku, gdyby się poruszyła, mama miała przesunąć się tak, żeby nikt tego nie spostrzegł. Szarona i jej rodzice wojnę przeżyli jako obywatele Palestyny.

Polityka w dwudziestoleciu międzywojennym docierała także do żydowskich klubów sportowych. Na zdjęciu klub Makabi Warszawa, 1934 rok./ Fot. Zbiory NAC / Sygnatura: 1-S-1798-1

Pierwsze i ostatnie takie pokolenie

Lata trzydzieste XX wieku, w dorosłość wchodzi pierwsze pokolenie Żydów urodzonych w niepodległej Polsce. Kim są? Jakie są ich relacje z katolickimi rówieśnikami? Sympatie polityczne? O tym wszystkim pisze Kamil Kijek w swojej książce „Dzieci modernizmu. Świadomość, kultura i socjalizacja polityczna młodzieży żydowskiej w II Rzeczpospolitej”.

Fragment okładki, autorka: Edyta Marciniak /CHIDUSZ 2017

Powroty do domów, których nie było

„Nie jesteśmy odpowiedzialni za to, co robiło pokolenie naszych dziadków i pradziadków w czasie okupacji i tuż po niej. Odpowiadamy jednak za to, jak pamiętamy tamte wydarzenia, co z tą pamięcią robimy i kogo uważamy za bohaterów” – mówi Łukasz Krzyżanowski, autor książki o powrotach do powojennego Radomia.

Fragment okładki, autorka: Edyta Marciniak

Archiwum zbrodni przeciwko ludzkości

Akta przeciwko 36 tysiącom nazistowskich zbrodniarzy wojennych zostały utajnione w 1949 roku. Każdy z krajów, który należał do Komisji Narodów Zjednoczonych do Spraw Zbrodni Wojennych może poprosić o ich upublicznienie, jednak do tej pory zrobiły to tylko Stany Zjednoczone i Wielka Brytania. Nie poprosiła o to Polska, choć kluczową rolę w utworzeniu Komisji odegrał gen. Władysław Sikorski. O tym, co znajduje się w aktach – brytyjski historyk Dan Plesch.