Katarzyna Andersz

Absolwentka anglistyki i Studium Kultury i Języków Żydowskich na Uniwersytecie Wrocławskim. Pracowała w dziale Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w Instytucie Yad Vashem w Jerozolimie. Zaangażowana w projekty Gminy Żydowskiej we Wrocławiu oraz Dzielnicy Czterech Wyznań.

Początki remontu wrocławskiej mykwy, jesień 2017 r. /fot. Tomasz Fila
polecane

Mykwy polskie

„Nie powiem pani więcej niż mogę, a mogę niewiele” – mówi, wyciągając broszurkę zatytułowaną „Posłannictwo balanit”. Siedzimy w kantorku przed wejściem do mykwy w Łodzi. Teresa ostrożnie dobiera słowa. Nie zdradzi szczegółów przygotowania do zanurzenia, bo nie są to sprawy wyłącznie techniczne, a intymne, „nie dla tego świata”.

Illustration: ©Noam Nadav

A Hasidic Spatial Turn

Professor Marcin Wodziński argues that historians have studied Hasidism from a limited perspective, which is surprising considering that it was a movement of enormous cultural significance throughout Eastern Europe, and that it shaped modern thinking about Ashkenazi Jews in the eighteenth and nineteenth centuries. (…) Researchers, unfamiliar with the geography of the region, found it difficult to assign traditional names to places that fell within the borders of modern Poland or Ukraine. The Historical Atlas of Hasidism remedies this type of methodological error by firmly embedding key questions of Hasidism in a spatial turn.

/fot. CHIDUSZ 2018

Koniec wasz bliski, pakujcie walizki

Ofiarą antysemickiej nagonki i symbolem afery encyklopedystów stał się Adam Bromberg, utalentowany wydawca książek naukowych, przed ‘68 człowiek sukcesu, po ‘68 – wróg ludu. O jego życiu, przed i po granicznej dacie, opowiada „Memorbuch” Henryka Grynberga.

A satirical look at women's position in Hasidism. Illustration:  ©Noam Nadav

Hasidism: An Elite Men’s Club

Professor Marcin Wodziński: „The great tsadikim could afford not to deal with women, which does not mean that there weren’t exceptions. Such unprecedented meetings could even raise a tsadik’s prestige: if he agreed to meet a woman, it meant that she was no ordinary woman, but the Shekhina, the divine presence of God”.

Okładka autorstwa Edyty Marciniak / CHIDUSZ 2017

Co się stało w zoo? Problemy z nagrodą im. Żabińskich

Podczas uroczystości wręczenia nagród im. Żabińskich po raz kolejny okazało się, że polscy Sprawiedliwi służą kreowaniu takiej narracji historycznej, z której wyeliminowane zostaną postawy obojętności i wrogości wobec Żydów. Są jednym z głównych środków, jakimi próbuje się budować płynące w świat pozytywne przesłanie o postawie Polaków wobec Żydów w czasie wojny. Tyle że świat nie da temu wiary, jeśli nie zachowa się odpowiednich proporcji.

Michał Bilewicz podczas wykładu w POLIN, Marzec 2018 /Fot. Magdalena Starowieyska/ Muzeum POLIN

Żeby Polska była Polską [wywiad z Michałem Bilewiczem]

„Są osoby, które nie są w stanie zrozumieć tego, że każdy naród ma w swojej historii epizody bycia ofiarą i bycia sprawcą. A obsesja bycia ofiarą do niczego dobrego nie prowadzi, bo sprawia, że łatwiej jest krzywdzić innych, nie poczuwać się do odpowiedzialności i pomocy. Jeżeli ktoś ma tak właśnie skonstruowaną tożsamość, nie pochyli się nad losem imigrantów czy uchodźców”, mówi prof. Michał Bilewicz, kierownik Centrum Badań nad Uprzedzeniami na Wydziale Psychologii UW.

Kobiety i chasydyzm w satyrycznym ujęciu Noama Nadava (fragment ilustracji) /©Noam Nadav

Chasydyzm. Elitarny klub mężczyzn

Prof. Marcin Wodziński: Wielcy cadykowie mogli sobie pozwolić na nieprzyjmowanie kobiet. Co nie znaczy, że nie było wyjątków. Takie bezprecedensowe spotkania wręcz podnosiły prestiż cadyka. Skoro zdecydował się przyjąć jakąś kobietę, to znaczy, że nie jest to zwykła kobieta, tylko sama Szechina, Boża obecność.

Postać w czarnej sukience to Chana Matusiakowa. W tle cegielnia należąca do rodziny Berentów. /Fot. Archiwum rodzinne

W Koźminku aniołki przyszły na herbatę

Ryszard nie wiedział, że jego rodzice ukrywają Żydów, dopóki przez przypadek podczas zabawy w chowanego nie znalazł w sianie Chaima. Raz został wieczorem sam, z dziesięć lat starszą siostrą. Na zewnątrz wielki mróz, a ona z jakimś garneczkiem szykuje się do wyjścia. Zaciekawiło go to i spytał, co robi. Odpowiedziała, że niesie herbatę, bo aniołki przyszły i musi im zanieść na rozgrzanie.

Father Tadeusz Rydzyk presents the Israeli Ambassador Anna Azari with an album about the Chapel of Remembrance /Photo: Ambasada Izraela w Polsce

Father Israel

Excerpt from the article: Father Tadeusz Rydzyk is the founder of the largest Catholic radio station in Poland. An able political manipulator who relentlessly perpetuates anti-Semitic conspiracy theories through his personal media network, Rydzyk has become the face of the most discriminatory and anti-progressive faction of Polish Catholicism. Poland’s right-wing parties both love and need…