chidusz 41 – 8/2017

Ojciec Tadeusz Rydzyk / Fot.Wikipedia
polecane

Ojciec Izrael

Po wizycie w Ambasadzie Izraela zadowolony ojciec Rydzyk żartobliwie komentował: „Dodałem, że może doszło do ambasady, że niektórzy sądzą, że jestem antysemitą. Ale niektórzy z kolei mówią, że jestem filosemitą”. A potem już na poważnie: „Ważne jest, co nam mówi sumienie i Pan Bóg”.

Marlyn Vinig, autorka pierwszej monografii poświęconej ultraortodoksyjnej kinematografii. Vinig odwiedziła Wrocław w sierpniu 2017 roku podczas festiwalu T-Mobile Nowe Horyzonty. / Fot. Chidusz
polecane

Filmy, których nie zobaczysz

„Jeśli twój pierwszy film nie zdobędzie popularności, drugiego już nie robisz” – to zasada obowiązująca w świecie ultraortodoksyjnego przemysłu filmowego. Na izraelskim kinie tworzonym przez religijne kobiety dla innych religijnych kobiet najlepiej zna się Marlyn Vinig. W sierpniu była gościem festiwalu T-Mobile Nowe Horyzonty.

(Dawne) boisko szkolne na terenie starego cmentarza żydowskiego w Kaliszu /fot. CHIDUSZ 2017
polecane

Od Statutu kaliskiego do wojny o cmentarz

W tym roku mija siedemnaście lat, od kiedy Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP wystąpił do Komisji Regulacyjnej z wnioskiem o zwrot starego cmentarza żydowskiego w Kaliszu. Po latach rozmów władze miasta niespodziewanie odmówiły podpisania wypracowywanej przez długi czas ugody, tłumacząc, że cmentarza zwrócić nie mogą, bo sprzeciwiają się temu mieszkańcy, a Żydzi i tak nigdy nie przedstawili dokumentów potwierdzających prawo własności. Okazało się, że ponad 650 lat chowania zmarłych w jednym miejscu nie jest wystarczającym powodem do zwrotu jednego z najstarszych i najważniejszych cmentarzy żydowskich w Polsce.

"Odnalezienie Mojżesza", obraz Lawrance Alma-Tademy z 1904 roku. Fot. Wikipedia

Pozostać młodym [We-zot ha-bracha]

Rabin Jonathan Sacks: Mojżesz obrał wyczerpującą strategię, skłaniając ludzi do zmiany, przekonując, że powinni porzucić myślenie o sobie jako o niewolnikach i przyjąć odpowiedzialność, która wiąże się z wolnością. Wielokrotnie doświadczał rozpaczy, jednak nawet w ostatnich latach życia jego energia nie osłabła. Jak to możliwe?

Inspekcja etrogu przed świętem Sukot. Fot. Wikipedia

Sukot. Święto na miarę naszych czasów

Rabin Jonathan Sacks: Sukot pozwala nam powrócić do najgłębszych korzeni naszego istnienia, w tym tkwi jego moc. W Sukot wszyscy są równi. Nie trzeba mieszkać w pałacu, aby znaleźć się w obłoku chwały. Miliarder czy biedak, wszyscy czczą Boga w tym samym rytuale.

Obraz Maurycego Gottlieba "Żydzi modlący się w synagodze w Jom Kipur". Fot. Wikipedia

Jak nas zmienia Jom Kipur

Rabin Jonathan Sacks na Jom Kipur: Bóg nigdy nie wymagał, żebyśmy nie błądzili, a teraz prosi, abyśmy przyznali się do błędów, czerpali z nich, uczyli się na nich i, kiedy to tylko możliwe, naprawiali szkody wynikające z naszych pomyłek.

Stary cmentarz w Kaliszu /Edyta Marciniak CHIDUSZ 2017

Noworoczny numer Chiduszu

Już 28 września radni Kalisza podejmą decyzję o przeniesieniu szkoły dla dzieci głuchoniemych na teren starego cmentarza w Kaliszu.

Jemeński Żyd z szofarem. Zdjęcie z lat 30. XX wieku. Fot. Wikipedia

Budzik Boga [Rosz ha-Szana]

Rabin Jonathan Sacks na Nowy Rok: W Rosz ha-Szana i Jom Kipur rozmyślamy o dniach, które są za nami i tych, które jeszcze nadejdą. Prosząc, abyśmy zostali zapisani w Księdze Życia, kontemplujemy nad sensem naszego istnienia.

Gimnastyka poranna w Kirjat Malachi w Izraelu (1970) /fot. Wikipedia

Szkoła to nie (zawsze) więzienie

Publikujemy dotąd nietłumaczony na język polski tekst Etgara Kereta o perypetiach ojca prowadzącego syna na rozpoczęcie roku szkolnego. Czy szkoła zawsze musi być więzieniem? Czy bawarski blondynek, siedzący obok jego synka, wyda go Niemcom? Kto się bardziej boi – ojciec czy syn?