CHIDUSZ 48 – 5/2018

Na fotografii pozuje ojciec Benyamina Reicha /fot. Benyamin Reich

Oczy otwarte szeroko

„Teraz znam wiele osób, które opuściły świat ortodoksji, ale nie przypominam sobie wielu, a w zasadzie ani jednej, która powiedziałaby mi, że powód, dla którego odeszła, jest tylko teologiczny. Pytania o religię przychodzą w momencie, kiedy czujesz już, że nie przynależysz do tego świata. Żeby w ogóle zacząć je zadawać, musisz już coś więcej o sobie wiedzieć”, mówi Benyamin Reich, który wychował się w chasydzkiej rodzinie w Bnei Braku, lecz jako nastolatek porzucił naukę w jesziwie i odszedł od religii, aby zająć się studiami artystycznymi. Dziś jest fotografem, mieszka w Berlinie.

Fragment okładki autorstwa Edyty Marciniak / Chidusz 2018

70. urodziny Izraela. Pamięci Amosa Oza

28 grudnia 2018 zmarł Amos Oz. Był to nie tylko wspaniały pisarz, ale i wielki działacz na rzez pokoju na Bliskim Wschodzie. W artykule poświęconym kryzysowi w Izraelu w momencie otwarcia ambasady USA w Jerozolimie przetłumaczyliśmy jedno z najlepszych przemówień Oza na temat konfliktu palestyńsko-izraelskiego.

/fot. CHIDUSZ 2018

Koniec wasz bliski, pakujcie walizki

Ofiarą antysemickiej nagonki i symbolem afery encyklopedystów stał się Adam Bromberg, utalentowany wydawca książek naukowych, przed ‘68 człowiek sukcesu, po ‘68 – wróg ludu. O jego życiu, przed i po granicznej dacie, opowiada „Memorbuch” Henryka Grynberga.

Jacek Leociak. „Młyny boże. Zapiski o Kościele i Zagładzie". Wyd. Czarne 2018 /fot. Chidusz

Polski cud różańcowy. O ważnej książce Leociaka

Cały świat się pali, Niemcy mordują miliony, a w Garnku, jako że dzień w dzień odbywa się modlitwa różańcowa przed Najświętszym Sakramentem, nie ginie nikt. (…)W opisie tego cudu – zauważa Leociak – zapomina się o kilku elementach. Obóz przemysłowej zagłady Żydów Treblinka II znajdował się około osiem kilometrów w linii prostej od Garnka.

Szkic Leonarda da Vinci /fot. Wikipedia

Pociecha w refleksji o śmiertelności [komentarz do parszy Chukat]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Tora odrzuca obie te skrajności: zbyt wysoką i zbyt niską ocenę ludzkości. Z jednej strony żaden człowiek nie jest bogiem, nikt nie jest bez skazy. Nie można żyć nie mając wad i nie popełniając błędów. Dlatego tak ważne było, aby w parszy, która mówi o śmiertelności, opowiedzieć o grzechu Mojżesza”.

Gustave Doré, „Śmierć Koracha, Datana i Abirama" (1866) /fot. Wikipedia

Pierwszy populista [Komentarz do parszy Korach]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „W judaizmie liczy się powód sporu i sposób, w jaki został on przeprowadzony. Celem dyskusji podjętej nie przez wzgląd na Niebiosa jest zwyciężenie w sporze. Przez wzgląd na Niebiosa dyskutujemy wtedy, kiedy naszym celem jest dojście do prawdy”.

kahneman-tversky-rabin-jonathan-sacks-parsza-parsha-paraszat-szawua-szlach-lecha-tora-ekonomia-behawioralna-nobel

O myśleniu szybkim i wolnym [Komentarz do parszy Szlach lecha]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Pod warstwą prostej interpretacji parszy Szlach kryje się niezwykły wniosek. Dziesięciu szpiegów, „a wszyscy oni – mężowie przedniejsi” (Ba-midbar 13:2-3), mogło popełnić serię katastrofalnych w skutkach błędów. Stało się tak, ponieważ kierowali się emocjami i myśleli szybko”.

„Mojżesz uderza w skałę", rysunek Luci Giordano /fot. Metropolitan Museum of Art

Wiara i przyjaźń [Komentarz do parszy Be-haalotecha]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Każdy przywódca, a być może każdy człowiek, w którymś momencie życia doświadcza porażki, poczucia klęski (…). Odpowiedź, jaką Mojżesz dostaje od Boga, jest fascynująca. Zamiast zwykłych słów otuchy i wsparcia, Bóg wyznacza mu konkretne zadanie”.