judaizm

rabin-yehoshua-ellis-warsaw-jewish-community-gmina-zydowska-w-warszawie-rabin-rosz-ha-szana-zydowski-nowy-rok

Baal tokea [mistrz dęcia w szofar]

Rabin Yehoshua Ellis o paleniu marihuany w młodości, które pomogło mu pięknie dąć w szofar: „Kiedy już nauczyłem się to akceptować, tszuwa pomogła mi przekształcić młodzieńcze dni bycia na haju w duchowy haj świątecznych dni”

Nowa „tradycja" na cmentarzu żydowskim w Kazimierzu Dolnym. Polscy turyści kładą na nagrobkach grosiki / Fot. Stanisław i Monika Krajewscy

Półtorej tajemnicy cmentarza w Kazimierzu

Na wszystkich zachowanych nagrobkach – jest ich ledwie kilkanaście – a także na niektórych fragmentach płyt znajdujących się w ścianie pomnika umieszczone są monety, głównie jedno- i dwugroszowe. Wciśnięte są raczej przypadkowo, pionowo lub poziomo, wszędzie, gdzie jest gzymsik. W pewnych miejscach są całe sterty monet, a czasem wychodzi dowcip, gdy monety są umieszczone na wizerunku skarbonki, symbolizującej dobroczynność. Są na wszystkim – na lwie, na świeczniku, na dzbanie Lewitów.

Fragment okładki różowego „Chiduszu" / Autorka: Edyta Marciniak

Judith Plaskow: Tora przez queerowy obiektyw

Ile na temat seksualności, tożsamości i życia osób LGBTQ mówi Tora? Oddając głos przedstawicielom tych środowisk, rozpoczynamy publikację nowego cyklu biblijnych komentarzy, które ukazały się w książce „Torah Queeries”, wydanej w 2009 roku przez New York University Press

Rebe Ger, Jakub Arie Alter, pełniący funkcję sandaka podczas ceremonii brit mila. Fot. Wikipedia

Przymierze i krew. O obrzezaniu z rabinem Boazem Pashem

„Jeśli rodzice nie czują potrzeby obrzezania swojego dziecka, to nie powinni tego robić. Czynienie czegoś na przekór swoim przekonaniom jest niemoralne. Jeśli nie widzą wartości w tym, żeby ich dziecko było częścią przymierza z Bogiem, niech się na nie nie decydują.”

Fragment okładki „Chiduszu" 4/2022, który przedstawia ludzi pracujących w tzw. Białym Budynku (obok synagogi Nożyków w Warszawie) / Projekt okładki: Katarzyna Modzelewska

Żydowski Sztab Kryzysowy [fragmenty reportażu]

W reportażu Żydowski Sztab Kryzysowy („Chidusz” 4/2022) Michał Bojanowski pisze o pomocy uchodźcom z Ukrainy, jakiej na masową skalę udzielają warszawskie organizacje żydowskie. Zapraszamy do lektury fragmentów tekstu – m.in. wywiadu z Michaelem Schudrichem (naczelnym rabinem polski), Kariną Sokołowską (dyrektorką jointu w polsce) czy Martą Saracyn (JCC Warszawa).

pesach-swieta-zydowskie-chidusz-miriam-hagada-na-pesach-kobiety-w-biblii

Gdzie się podziały kobiety?

Hagada to zbiór anegdot o ludziach opowiadających o wyjściu Izraelitów z Egiptu. Jest to najważniejszy element żydowskiej narracji, a mimo to kobiety nie pojawiają się tutaj ani jako bohaterki, ani gawędziarki. Po prostu ich nie ma. Jeśli rzeczywiście tak jest, że „człowiek bez historii nie istnieje”, to Hagady na Pesach opowiadają o wydarzeniu, w którym udział kobiecych bohaterek jest zupełnie nieistotny.

Fragment okładki purimowego „Chiduszu". Autorka: Edyta Marciniak

Waszti i Ester: dwie bohaterki historii purimowej

W Megilat Ester jedynie trzem kobietom nadano imiona: Waszti, Ester i Zeresz. Zeresz to zła żona Hamana, Ester to dobra królowa ratująca Żydów. A Waszti? Tu pojawia się problem: to, za jaką postać jest uważana, zależy od epoki, a często także od płci osoby, która komentuje biblijną historię.