CHIDUSZ 16 – 03/2015

dlugowieczność-długie-życie-co-robić-aby-długo-żyć-zdrowie-przez-całe-życie-starość-dieta-fit-chidusz

Długowieczność na start!

Czerpiąc z życia pełnymi garściami, nieraz, bez względu na wiek, zastanawiamy się, co zrobić, by odkryć mityczną fontannę młodości. Co zrobić, aby starzeć się wolniej i być zdrowym i energicznym? Długie życie jest, czego by nie powiedzieć, kuszącym celem. Zwłaszcza, jeśli przekłada się to również na jego jakość. Wiemy już, co odróżnia osoby żyjące nieprzeciętnie…

Wariacja na temat szulu (małej synagogi) we Wrocławiu autorstwa Edyty Marciniak /Chidusz 2015

Remont małej synagogi we Wrocławiu

Fundacja Bente Kahan otrzymała z Urzędu Miejskiego Wrocławia dotację na remont szulu w wysokości 250 tysięcy złotych. O planach związanych z inwestycją rozmawiamy z Markiem Mielczarkiem, koordynatorem projektu. Michał Bojanowski: Jak zaczęła się Pana współpraca z Fundacją Bente Kahan? Marek Mielczarek: Przez lata uczyłem ludzi, jak pisać dobre aplikacje, jak pozyskiwać pieniądze na różne projekty.…

Alex Epstein /fot. Thomas Langdon

E-booki dla Szekspira. Korespondencja Uli Rybickiej z izraelskim pisarzem Alexem Epsteinem

Alex Epstein opowiada o podróżach w czasie, przyszłości literatury, wspomina Williama Szekspira oraz Stanisława Lema. W poprzednim „Chiduszu” zaprezentowałam sylwetkę izraelskiego pisarza, który w dorobku literackim ma już trzy powieści oraz cztery zbiory opowiadań, tłumaczone na wiele europejskich języków. Aby przybliżyć jego twórczość polskim czytelnikom, zdecydowałam się opublikować naszą korespondencję mailową, w której między innymi…

dziennik-wojenny-ingeborg-bachman-z-listami-od-jacka-hamesha-recenzja-chidusz-jewish-magazine-in-poland-hidush-חידוש

Ingeborg Bachmann „Dziennik wojenny. Z listami od Jacka Hamesha” [recenzja]

Zdumiewa mnie wciąż, że można na kilku stronach, w kilku zdaniach i słowach zamknąć tak wiele ważnych emocji i uchwycić niuanse międzyludzkich relacji. Dotyczy to szczególnie literatury autobiograficznej, bo daje, jeśli w to wierzyć, wgląd w myśli człowieka, w jego najintymniejsze zwierzenia. Moment, w którym mogę skonfrontować swoją postawę z tym, co przekazuje autor lub…

Viviane chce się rozwieść-get-movie-film-israel-rozwód-w-izraelu-chidusz-com-katarzyna-andersz-02

Być kobietą w Izraelu – o filmie „Viviane chce się rozwieść”

Mąż przez lata psychicznie i fizycznie znęca się nad żoną. Nie chce wyrazić zgody na rozwód, więc sprawa stoi w miejscu, bo sędzia, poza wzruszeniem ramion, niewiele może zrobić. W końcu żona wysuwa argument cuchnącego oddechu. „Czemu od razu tego nie powiedziałaś?!” – wykrzykuje wtedy rabin zasiadający w ławie sędziowskiej. Proces rusza z miejsca. Taką…

Wywiad z Panią Heleną o mordzie na jej żydowskich sąsiadach

A jednak wciąż nie mogę zrozumieć, dlaczego doszło do mordu. Pytam więc po raz kolejny. Dlaczego zabito tych Żydów? No jak to, dlaczego? Źle żyli Polacy z Żydami i odwrotnie, konkurencję robili, proszę pana, i dlatego. Ale dlaczego Wajnbergów zabito w Gniewoszowie? Pisali w gazecie, że złota od nich chcieli. A oni byli biedni, niemożliwe, żeby cokolwiek mieli. Wajnbergowa jedno dziecko podrzuciła, Janek też gdzieś był w czasie wojny, bo dobrze wyglądał. Trzeba było za to coś dać. Nie mogli mieć wiele. Ich rodzice, nie wiem, czy jego, czy jej, tartak mieli, to im dom przed wojną zbudowali. W domu…

Dalsze losy mordu na Żydach w Gniewoszowie

Helena chciała dowiedzieć się, co stało się z Jankiem. Często jeździła do Gniewoszowa. Sąsiadka Wajnbergów, która słyszała strzały, bała się z nią rozmawiać nawet wiele lat po wojnie. Opowiadała, że Janek wrócił do Gniewoszowa po 2000 roku. Podobno pytał o Żydów, tych rudych, co mieli sklep bławatny. To była jedyna taka ruda żydowska rodzina. Wrócił z dorosłymi synami. Poszli do apteki, która znajdowała się w domu, gdzie kiedyś mieszkali. Aptekarz myślał wystraszony, że to jakaś kontrola. W sumie niewiele się pomylił. Niewiele więc też rozmawiali. Sąsiadka bała się w ogóle poruszać ten temat, ale powiedziała, że to podobno wójt kazał…

Wajnbergowa jeszcze przed wojną pokazywała Helci granatowy materiał w białe kółka, z którego będzie mogła uszyć jej sukienkę. Na zdjęciu Helena trzyma fotografię, na której ubrana jest w sukienkę od Wajnbergowej.

Jak Żydów w Gniewoszowie mordowano

Pod koniec lutego odwiedziliśmy Panią Helenę, która opowiedziała nam o wydarzeniach, jakie miały miejsce 70 lat temu w mazowieckiej miejscowości Gniewoszów. Poniżej prezentujemy Państwu wstrząsające świadectwo jedynego świadka tragedii, który po wielu latach milczenia zdecydował się wystąpić przed kamerą i opowiedzieć historię rodziny Wajnbergów. Była to jedna z licznych żydowskich rodzin, która po powrocie do swojego domu została tam zamordowana.

israel-after-election-wybory-netanyahu-partia-pracy-kneset-parlament-knesset

Izrael po wyborach

Po grudniowych dymisjach w gabinecie Benjamina Netanyahu i rozpadzie koalicji, które miały zwiastować raczej kłopoty rządzącej partii, przedterminowe wybory z 17 marca pokazały coś zupełnie odwrotnego. Głosy oddane na Likud po raz kolejny postawiły Netanyahu przed zadaniem zbudowania nowego rządu. Jeśli nie wydarzy się nic nieprzewidywalnego, ma on szansę zostać najdłużej sprawującym urząd premierem w historii kraju. Co jeszcze możemy wnioskować na podstawie wyników wyborów i jakie zmiany mogą teraz nastąpić na izraelskiej scenie politycznej?