Rabin Jonathan Sacks

„Dawid, Salomon, Roboam" - szesnastowieczny drzeworyt Lucasa van Leydena /fot. the MET (Rogers Fund, 1920)

Przewodzić oznacza służyć [Komentarz do parszy Szoftim]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: W judaizmie królowie nie byli arcykapłanami i odwrotnie. Żydzi jako pierwsi ustanowili podział władz – model, którego stworzenie przypisywane jest zwykle Monteskiuszowi. W Talmudzie odnotowany jest sprzeciw mędrców wobec prób stworzenia przez hasmonejskich rządzących fuzji władzy: „Niech wam wystarczy korona królewska; koronę kapłańską pozostawcie potomkom Aarona” (Kiduszin 66a).

„Firmament nad Świątynią", obraz Paula Klee (1922). /fot. The MET

Jak nie być ofiarą [Komentarz do parszy Ree]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: W każdej sytuacji mamy możliwość zwrócenia się ku przeszłości lub ku przyszłości. Możemy zadawać sobie pytanie „dlaczego mi się to przytrafiło?”, szukając jakiejś przyczyny tego, co stało się w przeszłości. Możemy jednak zapytać „co w takim razie powinienem zrobić?” i spróbować spojrzeć w przyszłość, aby znaleźć dla siebie odpowiednią drogę, zaczynając tu i teraz.

„Rozmowa" - fotografia Paula Stranda (1916). /fot. The MET

Naprawdę słuchać [Komentarz do parszy Ekew]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Tworząc człowieka na swoje podobieństwo, Bóg stworzył inność. Zaś mostem między mną i drugim człowiekiem jest rozmowa: mówienie i słuchanie. Mówiąc, zdradzamy kim i czym jesteśmy. Słuchając natomiast, pozwalamy na to innym. Jest to moment niezwykłego olśnienia”.

„Śniadanie w angielskim stylu", Oscar Gustav Rejlander, pionier fotografii epoki wiktoriańskiej (ok. 1860 r.) /fot. The MET

Aby miłość trwała [Komentarz do parszy Wa-etchanan]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Poświęcenie jest jak zakochiwanie się w czymś i budowanie wokół tego systemu zachowań, który pomoże miłości przetrwać próbę czasu. Prawo, micwy i halacha są właśnie takim systemem. Miłość jest pasją, emocją, stanem uniesienia, szczytowym doznaniem. Emocje nie trwają jednak wiecznie. Pobieramy się w poezji, ale w życiu małżeńskim dominuje proza”.

Adoracja złotego cielca. Ilustracja z „Hortus deliciarum" /Fot. Wikipedia

Skuteczny krytyk [Komentarz do parszy Dwarim]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Jak Mojżesz mógł być tak krytyczny wobec ludu Izraela w ostatnim miesiącu swojego życia? Mógł, ponieważ pobratymcy, do których mówił, wiedzieli, że Mojżesz bronił ich i ich rodziców w swoich modlitwach o Boże przebaczenie; że ryzykował kwestionując zdanie samego Boga; że odrzucił Jego propozycję, aby porzucić Izraelitów i zacząć wszystko od początku samemu”.

Wspominany obraz Nicolasa Poussina, „Zniszczenie i splądrowanie Świątyni Jerozolimskiej" /fot. Wikipedia

Zaginione arcydzieło [komentarz do parszy Pinchas]

Rabin Jonathan Sacks na szbat: „Dziesięciu szpiegów przyniosło demoralizujące wieści, Izraelici stracili wiarę w powodzenie ich planu, w wyniku czego nieufnemu pokoleniu została odebrana szansa wejścia do Ziemi Obiecanej. Utracili możliwość cieszenia się swym dziedzictwem w ziemi obiecanej ich przodkom. Córki Celafchada, przeciwnie, odziedziczyły ziemię, ponieważ darzyły ją miłością”.

Pierre Puvis de Chavannes, „Sen". /fot. Metropolitan Museum of Art

Lud, który mieszka w odosobnieniu [komentarz do parszy Balak]

Rabin Jonathan Sacks na szbat: „Słowa Balaama, jak twierdzi Naciw, należy odczytywać w następujący sposób: jeśli naród jest rad ze swej samotności i pozostaje wierny swej wyróżniającej go tożsamości, wówczas będzie mógł żyć w pokoju. Jeśli natomiast Żydzi starają się być jak inne narody, narody te nie uznają ich za godnych szacunku”.

Szkic Leonarda da Vinci /fot. Wikipedia

Pociecha w refleksji o śmiertelności [komentarz do parszy Chukat]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Tora odrzuca obie te skrajności: zbyt wysoką i zbyt niską ocenę ludzkości. Z jednej strony żaden człowiek nie jest bogiem, nikt nie jest bez skazy. Nie można żyć nie mając wad i nie popełniając błędów. Dlatego tak ważne było, aby w parszy, która mówi o śmiertelności, opowiedzieć o grzechu Mojżesza”.

Gustave Doré, „Śmierć Koracha, Datana i Abirama" (1866) /fot. Wikipedia

Pierwszy populista [Komentarz do parszy Korach]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „W judaizmie liczy się powód sporu i sposób, w jaki został on przeprowadzony. Celem dyskusji podjętej nie przez wzgląd na Niebiosa jest zwyciężenie w sporze. Przez wzgląd na Niebiosa dyskutujemy wtedy, kiedy naszym celem jest dojście do prawdy”.