tora

„Rozmowa" - fotografia Paula Stranda (1916). /fot. The MET

Naprawdę słuchać [Komentarz do parszy Ekew]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Tworząc człowieka na swoje podobieństwo, Bóg stworzył inność. Zaś mostem między mną i drugim człowiekiem jest rozmowa: mówienie i słuchanie. Mówiąc, zdradzamy kim i czym jesteśmy. Słuchając natomiast, pozwalamy na to innym. Jest to moment niezwykłego olśnienia”.

„Śniadanie w angielskim stylu", Oscar Gustav Rejlander, pionier fotografii epoki wiktoriańskiej (ok. 1860 r.) /fot. The MET

Aby miłość trwała [Komentarz do parszy Wa-etchanan]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Poświęcenie jest jak zakochiwanie się w czymś i budowanie wokół tego systemu zachowań, który pomoże miłości przetrwać próbę czasu. Prawo, micwy i halacha są właśnie takim systemem. Miłość jest pasją, emocją, stanem uniesienia, szczytowym doznaniem. Emocje nie trwają jednak wiecznie. Pobieramy się w poezji, ale w życiu małżeńskim dominuje proza”.

Adoracja złotego cielca. Ilustracja z „Hortus deliciarum" /Fot. Wikipedia

Skuteczny krytyk [Komentarz do parszy Dwarim]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Jak Mojżesz mógł być tak krytyczny wobec ludu Izraela w ostatnim miesiącu swojego życia? Mógł, ponieważ pobratymcy, do których mówił, wiedzieli, że Mojżesz bronił ich i ich rodziców w swoich modlitwach o Boże przebaczenie; że ryzykował kwestionując zdanie samego Boga; że odrzucił Jego propozycję, aby porzucić Izraelitów i zacząć wszystko od początku samemu”.

Wspominany obraz Nicolasa Poussina, „Zniszczenie i splądrowanie Świątyni Jerozolimskiej" /fot. Wikipedia

Zaginione arcydzieło [komentarz do parszy Pinchas]

Rabin Jonathan Sacks na szbat: „Dziesięciu szpiegów przyniosło demoralizujące wieści, Izraelici stracili wiarę w powodzenie ich planu, w wyniku czego nieufnemu pokoleniu została odebrana szansa wejścia do Ziemi Obiecanej. Utracili możliwość cieszenia się swym dziedzictwem w ziemi obiecanej ich przodkom. Córki Celafchada, przeciwnie, odziedziczyły ziemię, ponieważ darzyły ją miłością”.

Pierre Puvis de Chavannes, „Sen". /fot. Metropolitan Museum of Art

Lud, który mieszka w odosobnieniu [komentarz do parszy Balak]

Rabin Jonathan Sacks na szbat: „Słowa Balaama, jak twierdzi Naciw, należy odczytywać w następujący sposób: jeśli naród jest rad ze swej samotności i pozostaje wierny swej wyróżniającej go tożsamości, wówczas będzie mógł żyć w pokoju. Jeśli natomiast Żydzi starają się być jak inne narody, narody te nie uznają ich za godnych szacunku”.

Szkic Leonarda da Vinci /fot. Wikipedia

Pociecha w refleksji o śmiertelności [komentarz do parszy Chukat]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Tora odrzuca obie te skrajności: zbyt wysoką i zbyt niską ocenę ludzkości. Z jednej strony żaden człowiek nie jest bogiem, nikt nie jest bez skazy. Nie można żyć nie mając wad i nie popełniając błędów. Dlatego tak ważne było, aby w parszy, która mówi o śmiertelności, opowiedzieć o grzechu Mojżesza”.

Gustave Doré, „Śmierć Koracha, Datana i Abirama" (1866) /fot. Wikipedia

Pierwszy populista [Komentarz do parszy Korach]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „W judaizmie liczy się powód sporu i sposób, w jaki został on przeprowadzony. Celem dyskusji podjętej nie przez wzgląd na Niebiosa jest zwyciężenie w sporze. Przez wzgląd na Niebiosa dyskutujemy wtedy, kiedy naszym celem jest dojście do prawdy”.

kahneman-tversky-rabin-jonathan-sacks-parsza-parsha-paraszat-szawua-szlach-lecha-tora-ekonomia-behawioralna-nobel

O myśleniu szybkim i wolnym [Komentarz do parszy Szlach lecha]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Pod warstwą prostej interpretacji parszy Szlach kryje się niezwykły wniosek. Dziesięciu szpiegów, „a wszyscy oni – mężowie przedniejsi” (Ba-midbar 13:2-3), mogło popełnić serię katastrofalnych w skutkach błędów. Stało się tak, ponieważ kierowali się emocjami i myśleli szybko”.

„Mojżesz uderza w skałę", rysunek Luci Giordano /fot. Metropolitan Museum of Art

Wiara i przyjaźń [Komentarz do parszy Be-haalotecha]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Każdy przywódca, a być może każdy człowiek, w którymś momencie życia doświadcza porażki, poczucia klęski (…). Odpowiedź, jaką Mojżesz dostaje od Boga, jest fascynująca. Zamiast zwykłych słów otuchy i wsparcia, Bóg wyznacza mu konkretne zadanie”.