komentarze

„Dawid, Salomon, Roboam" - szesnastowieczny drzeworyt Lucasa van Leydena /fot. the MET (Rogers Fund, 1920)

Przewodzić oznacza służyć [Komentarz do parszy Szoftim]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: W judaizmie królowie nie byli arcykapłanami i odwrotnie. Żydzi jako pierwsi ustanowili podział władz – model, którego stworzenie przypisywane jest zwykle Monteskiuszowi. W Talmudzie odnotowany jest sprzeciw mędrców wobec prób stworzenia przez hasmonejskich rządzących fuzji władzy: „Niech wam wystarczy korona królewska; koronę kapłańską pozostawcie potomkom Aarona” (Kiduszin 66a).

Michał Bilewicz podczas wykładu w POLIN, Marzec 2018 /Fot. Magdalena Starowieyska/ Muzeum POLIN
polecane

Żeby Polska była Polską [wywiad z Michałem Bilewiczem]

„Są osoby, które nie są w stanie zrozumieć tego, że każdy naród ma w swojej historii epizody bycia ofiarą i bycia sprawcą. A obsesja bycia ofiarą do niczego dobrego nie prowadzi, bo sprawia, że łatwiej jest krzywdzić innych, nie poczuwać się do odpowiedzialności i pomocy. Jeżeli ktoś ma tak właśnie skonstruowaną tożsamość, nie pochyli się nad losem imigrantów czy uchodźców”, mówi prof. Michał Bilewicz, kierownik Centrum Badań nad Uprzedzeniami na Wydziale Psychologii UW.

„Firmament nad Świątynią", obraz Paula Klee (1922). /fot. The MET

Jak nie być ofiarą [Komentarz do parszy Ree]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: W każdej sytuacji mamy możliwość zwrócenia się ku przeszłości lub ku przyszłości. Możemy zadawać sobie pytanie „dlaczego mi się to przytrafiło?”, szukając jakiejś przyczyny tego, co stało się w przeszłości. Możemy jednak zapytać „co w takim razie powinienem zrobić?” i spróbować spojrzeć w przyszłość, aby znaleźć dla siebie odpowiednią drogę, zaczynając tu i teraz.

„Rozmowa" - fotografia Paula Stranda (1916). /fot. The MET

Naprawdę słuchać [Komentarz do parszy Ekew]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Tworząc człowieka na swoje podobieństwo, Bóg stworzył inność. Zaś mostem między mną i drugim człowiekiem jest rozmowa: mówienie i słuchanie. Mówiąc, zdradzamy kim i czym jesteśmy. Słuchając natomiast, pozwalamy na to innym. Jest to moment niezwykłego olśnienia”.

„Śniadanie w angielskim stylu", Oscar Gustav Rejlander, pionier fotografii epoki wiktoriańskiej (ok. 1860 r.) /fot. The MET

Aby miłość trwała [Komentarz do parszy Wa-etchanan]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Poświęcenie jest jak zakochiwanie się w czymś i budowanie wokół tego systemu zachowań, który pomoże miłości przetrwać próbę czasu. Prawo, micwy i halacha są właśnie takim systemem. Miłość jest pasją, emocją, stanem uniesienia, szczytowym doznaniem. Emocje nie trwają jednak wiecznie. Pobieramy się w poezji, ale w życiu małżeńskim dominuje proza”.

Adoracja złotego cielca. Ilustracja z „Hortus deliciarum" /Fot. Wikipedia

Skuteczny krytyk [Komentarz do parszy Dwarim]

Rabin Jonathan Sacks na szabat: „Jak Mojżesz mógł być tak krytyczny wobec ludu Izraela w ostatnim miesiącu swojego życia? Mógł, ponieważ pobratymcy, do których mówił, wiedzieli, że Mojżesz bronił ich i ich rodziców w swoich modlitwach o Boże przebaczenie; że ryzykował kwestionując zdanie samego Boga; że odrzucił Jego propozycję, aby porzucić Izraelitów i zacząć wszystko od początku samemu”.

Wspominany obraz Nicolasa Poussina, „Zniszczenie i splądrowanie Świątyni Jerozolimskiej" /fot. Wikipedia

Zaginione arcydzieło [komentarz do parszy Pinchas]

Rabin Jonathan Sacks na szbat: „Dziesięciu szpiegów przyniosło demoralizujące wieści, Izraelici stracili wiarę w powodzenie ich planu, w wyniku czego nieufnemu pokoleniu została odebrana szansa wejścia do Ziemi Obiecanej. Utracili możliwość cieszenia się swym dziedzictwem w ziemi obiecanej ich przodkom. Córki Celafchada, przeciwnie, odziedziczyły ziemię, ponieważ darzyły ją miłością”.

Pierre Puvis de Chavannes, „Sen". /fot. Metropolitan Museum of Art

Lud, który mieszka w odosobnieniu [komentarz do parszy Balak]

Rabin Jonathan Sacks na szbat: „Słowa Balaama, jak twierdzi Naciw, należy odczytywać w następujący sposób: jeśli naród jest rad ze swej samotności i pozostaje wierny swej wyróżniającej go tożsamości, wówczas będzie mógł żyć w pokoju. Jeśli natomiast Żydzi starają się być jak inne narody, narody te nie uznają ich za godnych szacunku”.