Październik, 2015

Zwycięski projekt pomnika dla polskich Sprawiedliwych wśród Narodów Świata

Podsumowania 5775 roku: O pomniku dla Sprawiedliwych

Konstanty Gebert: Po kłótni i awanturze wokół uboju rytualnego w poprzednim roku, w tym kłóciliśmy się o pomnik upamiętniający polskich Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Podobnie jak w przypadku uboju, awantura nie przerodziła się w poważniejszą debatę ani na szczeblu ogólnopolskim, ani wewnątrz społeczności żydowskiej. Nie bardzo umiemy sobie radzić z kwestiami, w których mamy różne zdania, zawsze zresztą uzasadniane żydowskim punktem widzenia. Kiepsko znosimy zróżnicowanie poglądów i nie za bardzo umiemy się ze sobą kłócić. A to kwestia egzystencjalna, kluczowa dla rozwiązywania problemów w przyszłości.

Jesień w parku Szczytnickim we Wrocławiu /fot. CHIDUSZ 2015

Głosujemy w żółtych płomieniach liści [zdjęcia]

Gdy zagłębimy się dzisiaj w, nie tylko przedwyborczą, ciszę pięknej barwnej jesieni, jakoś szczególnie przychodzą do głowy słowa Agnieszki Osieckiej z piosenki Skaldów „W żółtych płomieniach liści”. Dla tych, którzy nie mają czasu na weekendowy spacer, dzielimy się naszymi zdjęciami z wrocławskiego parku Szczytnickiego, który od 232 lat zachwyca swoją urodą i niezwykłą różnorodnością około czterystu gatunków roślin…

James Sturm "Dzień targowy" (Wydawnictwo Komiksowe 2015)

Koniec złego, początek gorszego?

Akcja powieści graficznej „Dzień targowy” autorstwa Jamesa Struma rozgrywa się w ciągu jednego dnia gdzieś na początku XX wieku. Mendelman, rzemieślnik-artysta, wyrusza na targ, aby sprzedać własnoręcznie wykonane dywany. Okazuje się jednak, że od ostatniego czasu rynek, dosłownie i w przenośni, zmienił się, a prosty Żyd musi zmierzyć się z nową rzeczywistością.

Animacja z filmu "Karski i władcy ludzkości"

Podsumowania 5775 roku: Karski i władcy ludzkości

23 kwietnia 2015 roku w Muzeum Polin w Warszawie odbyła się premiera dokumentu „Karski i władcy ludzkości”. To, oprócz „Idy” Pawlikowskiego, najważniejsze wydarzenie filmowe w Polsce w 5775 roku. To niebanalna i pozbawiona patosu próba opowiedzenia światu o Janie Karskim. O filmie rozmawiamy z reżyserem Sławomirem Grünbergiem.

poradnia-jezykowa-jak-zapisywac-hebrajskie-slowa-w-jezyku-polskim-rosz-ha-szana-jom-kipur-tora-kipa-maca-tikun-olam-ec-chajim-swieta-zydowskie-elementy-wystroju-synagogi

Jak zapisywać hebrajskie słowa w polskich tekstach?

Najprościej mówiąc hebrajskie słowa w polskich tekstach należy zapisywać tak, aby osoba nieznająca żadnego języka obcego mogła je wymówić w sposób najbardziej zbliżony do oryginału. Dla przykładu weźmy słowo kipa (hebrajska wersja jarmułki). W wielu błędnych zapisach możemy spotkać formę kippah, czy też kippa (zazwyczaj skopiowaną z transkrypcji angielskiej). Przeczytanie tego wyrazu literalnie, przez podwójną głoskę p oraz końcowe h, sprawi, że nikt (zarówno w Izraelu, jak i w polskiej synagodze) nie zrozumie, o co chodzi, gdy usłyszy słowo kippah. Skoro w języku hebrajskim występują tu cztery głoski: k, i, p, a, nie ma żadnego uzasadnienia w dodawaniu kolejnych liter w zapisie, które jedynie zaburzają możliwość poprawnego odczytania.

żyd-malą-czy-wielką-literą-żydowska-poradnia-językowa-jak-zapisać-słowo-żyd

Dlaczego Żyd piszemy zawsze wielką literą?

Zgodnie z zasadami języka polskiego nazwy członków narodów zapisujemy wielką literą, małą zaś – wyznawców religii. W przypadku Żydów takiego rozróżnienia nie da się łatwo przeprowadzić. O tym, że każdy wyznawca judaizmu jest członkiem narodu żydowskiego, pisał m.in. prof. Stanisław Krajewski w książce „Nasza żydowskość”, a w związku z tym zawsze powinniśmy stosować zapis wielką…

holocaust-holokaust-zagłada-żydów-shoah-szoa-szoah-znaczenie-holocaustu-auschwitz-agamben

Dlaczego lepiej używać terminu Zagłada

Choć w odniesieniu do zagłady Żydów w czasie drugiej wojny światowej zawrotną karierę zrobił termin Holokaust, warto odrzucić to określenie w myśl analizy przeprowadzonej przez Giorgio Agambena w książce „Co zostaje z Auschwitz”. W przypadku terminu holokaust zakładanie jakiegoś związku, choćby nawet odległego, między Auschwitz a biblijnym określeniem ola oraz między śmiercią w komorach gazowych…

żydowska-poradnia-językowa-poradnia-języka-polskiego-żydowskiego-język-hebrajski-język-jidysz-jak-zapisać

ŻPJ: tytułem wstępu

Jak dotąd nie powstało opracowanie, które unormowałoby zapis w polszczyźnie nie tylko hebrajskich i jidyszowych, ale również polskich czy angielskich słów, którymi posługuje się społeczność żydowska. Naszą ideą jest stworzenie przewodnika językowego, który w łatwy sposób podpowie najlepszą formę zapisu słów języka żydowskiego, którym – wedle definicji prof. Stanisława Krajewskiego – nie jest jidysz czy…

Kadr z filmu "The Possession" /fot. materiały prasowe

Das ist ein Dybuk i poważny człowiek, czyli żydowskie zdrowie psychiczne

Nietypowym wątkiem na stronach internetowych tropiących międzynarodowe spiski w 2010 roku był rzekomy list samobójczy pozostawiony przez Moshe Atoma, psychiatrę Benjamina Netanyahu, w którym to lekarz miał tłumaczyć swoją decyzję „wysysaniem życia” przez premiera Izraela i „brakiem możliwości leczenia”. Nie traktując tych rewelacji szczególnie poważnie, trzeba przyznać, że charakter zaburzeń i chorób psychicznych wśród Żydów…