Kwiecień, 2015

Wywiad z Panią Heleną o mordzie na jej żydowskich sąsiadach

A jednak wciąż nie mogę zrozumieć, dlaczego doszło do mordu. Pytam więc po raz kolejny. Dlaczego zabito tych Żydów? No jak to, dlaczego? Źle żyli Polacy z Żydami i odwrotnie, konkurencję robili, proszę pana, i dlatego. Ale dlaczego Wajnbergów zabito w Gniewoszowie? Pisali w gazecie, że złota od nich chcieli. A oni byli biedni, niemożliwe, żeby cokolwiek mieli. Wajnbergowa jedno dziecko podrzuciła, Janek też gdzieś był w czasie wojny, bo dobrze wyglądał. Trzeba było za to coś dać. Nie mogli mieć wiele. Ich rodzice, nie wiem, czy jego, czy jej, tartak mieli, to im dom przed wojną zbudowali. W domu…

Dalsze losy mordu na Żydach w Gniewoszowie

Helena chciała dowiedzieć się, co stało się z Jankiem. Często jeździła do Gniewoszowa. Sąsiadka Wajnbergów, która słyszała strzały, bała się z nią rozmawiać nawet wiele lat po wojnie. Opowiadała, że Janek wrócił do Gniewoszowa po 2000 roku. Podobno pytał o Żydów, tych rudych, co mieli sklep bławatny. To była jedyna taka ruda żydowska rodzina. Wrócił z dorosłymi synami. Poszli do apteki, która znajdowała się w domu, gdzie kiedyś mieszkali. Aptekarz myślał wystraszony, że to jakaś kontrola. W sumie niewiele się pomylił. Niewiele więc też rozmawiali. Sąsiadka bała się w ogóle poruszać ten temat, ale powiedziała, że to podobno wójt kazał…

Wajnbergowa jeszcze przed wojną pokazywała Helci granatowy materiał w białe kółka, z którego będzie mogła uszyć jej sukienkę. Na zdjęciu Helena trzyma fotografię, na której ubrana jest w sukienkę od Wajnbergowej.

Jak Żydów w Gniewoszowie mordowano

Pod koniec lutego odwiedziliśmy Panią Helenę, która opowiedziała nam o wydarzeniach, jakie miały miejsce 70 lat temu w mazowieckiej miejscowości Gniewoszów. Poniżej prezentujemy Państwu wstrząsające świadectwo jedynego świadka tragedii, który po wielu latach milczenia zdecydował się wystąpić przed kamerą i opowiedzieć historię rodziny Wajnbergów. Była to jedna z licznych żydowskich rodzin, która po powrocie do swojego domu została tam zamordowana.

israel-after-election-wybory-netanyahu-partia-pracy-kneset-parlament-knesset

Izrael po wyborach

Po grudniowych dymisjach w gabinecie Benjamina Netanyahu i rozpadzie koalicji, które miały zwiastować raczej kłopoty rządzącej partii, przedterminowe wybory z 17 marca pokazały coś zupełnie odwrotnego. Głosy oddane na Likud po raz kolejny postawiły Netanyahu przed zadaniem zbudowania nowego rządu. Jeśli nie wydarzy się nic nieprzewidywalnego, ma on szansę zostać najdłużej sprawującym urząd premierem w historii kraju. Co jeszcze możemy wnioskować na podstawie wyników wyborów i jakie zmiany mogą teraz nastąpić na izraelskiej scenie politycznej?

papaje-jagody-marchewka-buraki-brokuły-truskawki-jak-zdrowo-żyć-zdrowe-odżywianie-żywienie-dieta-owocowa-warzywa-antystarzeniowa-medycyna

Apetyt na piękno

Poranek. Kolejny dzień. Budzik, jak zwykle za wcześnie, wyrywa nas z marzeń sennych, których nie dane nam będzie po tej nagłej pobudce pamiętać. Człapiemy do łazienki z półprzymkniętymi oczami, by stanąć twarzą w twarz z lustrem, a w nim widzimy suchą, ziemistą cerę, zaczerwienienia, zmarszczki czy nawet trądzik. Niby to „nie ma znaczenia” – powtarzamy…

erna-rosenstein-bajki-karol-banach-chidusz-com

Bajki nie dla dzieci

Ten teatr okrucieństwa nie kończy się. Nie ma nikogo, kto mógłby zatrzymać posłańców niosących królewskie sny. Na końcu pada jedynie stwierdzenie, że „nic się nie może skończyć”. Żadnego morału, szczęśliwego zakończenia. Odbija się w nich trauma Zagłady – wybuchy, kominy, dym, ucieczka, śmierć, strach, sny, szarańcza. Erna Rosenstein nie mówi o niczym wprost – nie określa czasu ani miejsca, ale jej wizje są nader czytelne. Można odczytywać je wciąż na nowo, pełno w nich niedopowiedzeń i ukrytych sensów. W świecie jej bajek nie ma bowiem prostych wzorców i utartych schematów. Warto je czytać, może nawet dzieciom.

tel-aviv-noir-alex-epstein-etgar-keret-assaf-gavron-chidusz-com

Niech się śni

„Tel Aviv Noir”, Etgar Keret, Assaf Gavron (red.) wydawnictwo Akashic Books rok wydania: 2014 „Blue Has No South”, Alex Epstein wydawnictwo Clockroot Books rok wydania: 2010 Alex Epstein uwielbia pisać o wehikułach i podróżach w czasie. Do tej pory jednak nie udało mi się ustalić, do jakiej epoki przynależy ten utalentowany pisarz. Jego awangardowe podejście…

matza-maca-pesach-passover-pascha-chag-chagim-hagada-chidusz

Ego maleje w Pesach

Historia pesachowa mówi o wyzwoleniu z niewoli i odzyskaniu wolności. „Awadim hajinu” – niewolnikami byliśmy. To jedno z najważniejszych zdań Hagady na Pesach, którą będziemy czytać już w piątkowy wieczór, 3 kwietnia, zasiadając do sederu. Słowa te wskazują konkretnie, że to my byliśmy niewolnikami. Nie nasi pradziadowie, ale my. Jak to rozumieć? Jedna z interpretacji…